2020 жылдың шілде айында елдің бірнеше облысында жалған алкогольден жаппай улану оқиғасы болып, соның салдарынан 23 адам көз жұмды.
БАҚ-та уәкілетті мемлекеттік органдардың елдің әр өңірінде суррогат өнімдердің кезекті партиялары жойылғаны туралы ресми статистикасы жиі жарияланып тұрады.
ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің деректеріне сәйкес, 2020 жылдың 9 айында елде 320 мың литр заңсыз алкоголь өнімі анықталған. Оның төрттен бірі шетелден әкелінген. Қаржылық мониторинг комитетінің Экономикалық тергеу қызметі берген ақпаратқа сәйкес, өткен жылы Қазақстан аумағында жалған алкоголь өндіретін 25 цех жойылған.
Алкоголь контрабандашыларының ең қарапайым тәсілі — спиртті сумен араластыру. Алайда денсаулыққа ең үлкен қауіп — көлеңкелі өндірісте кез келген арзан әрі жиі зиянды спирттің қолданылуы. Кейде ол терезе жууға арналған сұйықтық, еріткіш, антифриз немесе тежегіш сұйықтығы сияқты техникалық өнімдерден алынған шикізат болады. Мұндай «химия» құрамында карбинол, денатурат, хлороформ сияқты улы заттар болуы мүмкін. Олар бауырды, бүйректі, жүректі, асқазан-ішек жолын, репродуктивті жүйені және орталық жүйке жүйесін зақымдайды.
Осындай қауіпті салдардан қалай сақтануға болады?
Төменде бірнеше қарапайым әрі тиімді кеңестер берілген.
Бірінші: танымал отандық брендтерді таңдаңыз.
Өндірушілер өз өнімдерінің сапасына және контрафактімен күреске тікелей мүдделі. Қазақстандық алкоголь өнімдері көптеген халықаралық марапаттарға ие болған және сапасы жағынан әлемдік брендтерден кем түспейді, тіпті кейде асып түседі. Бұл Peterfood, ProdEXPO, Ultimate Spirits Challenge сияқты байқаулармен расталған. Кейбір өнімдер «Миллионерлер клубы» сияқты әлемдік рейтингтерге енген.
Бағасы жағынан да жергілікті өнім әлдеқайда қолжетімді. Қазақстанда спирт жоғары сапалы бидайдан өндіріледі. Сондықтан ең арзан өнімнің өзі «Люкс» класындағы спирттен жасалады. Ал қымбат сегментте «Альфа» класты спирт қолданылады — бұл халықаралық деңгейде сирек кездесетін жоғары сапа.
Қазақстандық алкоголь өнімдері сапасы жағынан Кеңес Одағы кезінен-ақ танымал. Қазіргі таңда олардың кең таралуына тек әкімшілік кедергілер ғана әсер етіп отыр.
Екінші: кез келген жерден сатып алмаңыз.
Алкогольді тек ресми сауда нүктелерінен, зауыттық қаптамада және акциздік маркасы бар өнім түрінде сатып алу қажет. Ірі дүкендерде контрафакт болуы екіталай.
Үшінші: күмән туындаса, сапаны растайтын құжаттарды сұраңыз.
Әрбір алкоголь сататын нүктеде лицензия болуы тиіс. Өндірушілерде өнімнің стандарттарға сәйкестігін растайтын декларация бар. Тұтынушы кез келген дүкеннен осы құжаттардың көшірмесін талап ете алады.
Төртінші: алкогольдің түпнұсқалығын e-Sapa мобильді қосымшасы арқылы тексеріңіз.
Бұл контрафакті анықтаудың ең оңай жолдарының бірі. Қосымша арқылы бақылау-есептік марканы сканерлеп, өнімнің заңдылығын тексеруге болады. Егер код базаға сәйкес келсе — өнім заңды, ал «код табылмады» деген хабарлама шықса — өнім заңсыз.
Бесінші: бағаға мән беріңіз.
2021 жылы 0,5 литрлік күшті алкогольге акциз шамамен 510 теңгені құрайды. Сондықтан заңды өнімнің ең төменгі бағасы шамамен 990 теңгеден төмен болмауы тиіс. Бұдан арзан өнім күмәнді.
Алтыншы: өз жағдайыңызды бақылаңыз.
Сапалы және мөлшермен тұтынылған алкоголь әдетте қатты асқыну тудырмайды. ДДСҰ деректеріне сәйкес, зиянды тұтыну тәулігіне 50 граммнан көп таза спирт қабылдағанда және аптасына 1–2 реттен жиі болғанда басталады.
Дереккөз: https://forbes.kz//life/alkogol_kak_izbejat_otravleniya_sovetyi_kazahstantsam/?
